အင္း အိုင္ ခါးလွည့္ လက္ဖြဲ႕ မႏၲရား ဟူသည္

(၁) အင္း - အကြက္မွန္ခ်၍ ဂဏန္းေရးသြင္းေသာ အရာ၀တၳဳကိုေခၚဆိုသည္။
(၂) အိုင္ - အကြက္မွန္ခ်၍ စ-ဓ-ဗ-၀ စသည္ အကၡရာ ေရးသြင္းထားသည့္အရာကိုဆိုသည္။
(၃) ခါးလွည့္ - ေရႊျပား ေငြျပား ထန္းရြက္ ေပရြက္စသည္တို႔၌ စာတန္းေရး၍ ခါး၌ပတ္စည္း
ရသည့္ အရာကို ဆိုသည္။
(၄) လက္ဖြဲ႕ - အင္း အိုင္ အျပားအခ်ပ္ကိုလိပ္၍ ေခါက္၍ ႀကိဳးျဖင့္ဖြဲ႕ေဆာင္ရေသာအရာကို ဆိုသည္။
(၅) မႏၲရား - ေၾသာင္း အစထား၍ ရြတ္ဆို မန္းမႈတ္ရေသာအရာ၊
ဥပမာ "ေၾသာင္း ဒူေရ ဒူေရ သြာဟ" စသည္မ်ိဳး။
(၆) မႏၲာန္ - ဥံဳ= အစခံ၍ ရြတ္ဆိုမန္းမႈတ္ရသည့္အရာမ်ိဳး၊
ဥပမာ- "ဥံဳ စြာရတီက် ေမ မာတာ" စသည္။
(၇) ဂါထာ - ဥံဳ ေၾသာင္း မပါေသာ ရြတ္ဆိုမႈ။
ပရိတ္ၾကီး(၁၁) သုတ္-သမၺဳေဒၶဂါထာ၊ ဒိ၀ါ တပတိ စေသာ ဂါထာတုိ႔သည္ ဥဳံ ၊ ေၾသာင္း စသည္ မပါေသာေၾကာင့္ သံသယ ရွင္းရွင္း ရြတ္ဖတ္သရဇၥ်ာယ္ ေကာင္း၏။ အထူးအဆန္း အသစ္အဆန္း အေနျဖင့္ အမ်ားသူငါ မရဖူး မၾကားဖူးေသာ ဂါထာမ်ားကိုသာ ရြတ္ရန္ စိတ္၀င္စားၾကေသာ သူမ်ား သတိမူၾကပါကုန္။
ဂါထာ ေရွ႕၌ျဖစ္ေစ ၊ေနာက္၌ျဖစ္ေစ ဥဳံ - ေၾသာင္း စသည္ ေတြ႔ျမင္ပါက ဘုရားေဟာ ဂါထာ မဟုတ္ဘဲ ေလာကီ ၀ိဇၹာပညာရွင္တို႕ ေလာကီအက်ိဳးအတြက္ ေရးသြင္းခဲ့ေသာ အစီအရင္ဂါထာမ်ားျဖစ္ေပသည္။
အင္းကန္းျခင္း ၇-ပါး
အင္းကြက္ထဲ၌ အင္းဆန္သြင္းေသာအခါ ေအာက္ပါအျပစ္ ၇-ပါးေၾကာင့္ အက်ိဳခံစားခြင့္တန္ခိုးအာနိသင္မရွိ၊ အင္းသည္ သူကန္းသဖြယ္ျဖစ္သြားသည္ဟူ၏၊
(၁) နကၡတ္ မမွန္ျခင္း၊
(၂) အင္းဆန္ဂဏန္းအကၡရာ မမွန္ျခင္း၊
(၃) အင္းသြား အလွည့္ မမွန္ျခင္း၊
(၄) အကၡရာဂဏန္း မညီမတန္းျခင္း၊
(၅) ကိုယ္၀န္ေဆာင္မသန္႔ရွင္းသူတို႔ ကိုင္ျခင္း၊
(၆) အင္းခ်သူ၏ကိုယ္လက္ မသန္႔ရွင္း ညစ္ပတ္ျခင္း၊
(၇) ဂါထာဗႏၶ မမွန္ျခင္း။
အင္းက်ိဳးျခင္း ၇-ပါး
အင္းခ်စဥ္ အျပစ္ ၇-ပါးေၾကာင့္ အင္းက်ိဳးပ်က္သြားသည္ဟူ၏၊
(၁) လူေနရာေရႊ႕ျခင္း၊ ဣရိယာပုထ္ေျပာင္းလဲျခင္း၊
(၂) စကားေျပာျခင္း၊ ေတးသီ ေလခြၽန္ျခင္း၊
(၃) လူးလဲလွယ္၍ စီစဥ္ျခင္း၊
(၄) စီရင္မၿပီးဆုံးခင္ ထ၍သြားျခင္း၊
(၅) အင္းအံုျပတ္ျခင္း၊
(၆) စတုရန္း ၄-မ်က္ႏွာမ်ဥ္းမတားမီ အတြင္းမ်ဥ္းမ်ားကိုတားျခင္း၊
(၇) အင္းေပါင္ေရႊ႕ျခင္း။
အင္းခ်သူ အဂၤါ ၈-ပါး
ဤအဂၤါရွစ္ပါးျပည့္စံုမွသာလွ်င္ ထူးျမတ္လြန္ကဲေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးဂုဏ္ထူး လာဘ္ျမတ္တို႔ကို ေပးစြမ္းႏိုင္သည္ ဟူ၏၊
(၁) မိမိစီရင္ေသာအင္းကို ယံုၾကည္ေလးျမတ္ျခင္း၊
(၂) ေကာင္းေသာအလိုဆႏၵ ၀ီရိယရွိရျခင္း၊
(၃) ေကာင္းမွန္ေသာအသိဥာဏ္ ပညာရွိရျခင္း၊
(၄) အစီအရင္ကို အရိပ္ျဖင့္မကြယ္ရျခင္း၊
(၅) တစ္စံုတစ္ခုေသာ ဒြါရကိုမပိတ္ရျခင္း၊
(၆) စကားမေျပာရ၊ အျခားသို႔လွည့္မၾကည့္ရျခင္း၊
(၇) မၿပီးခင္ ေခတၱခဏမွ် ထ၍မသြားရျခင္း၊
(၈) မိမိစီရင္ေနေသာအင္းမွ တစ္ပါးသို႔ အာ႐ံုမ်ားကို
မေတြးေတာရျခင္း။
အင္းေပါက္ျခင္း ၇ ပါး
ေပါက္ထြက္ေနေသာအင္းကား တန္ခိုးမရွိ တတ္ဟူ၏၊
(၁) အင္းေဘာင္ခ်င္းမထိစပ္ျခင္း၊
(၂) အင္းေဘာင္အင္းကြက္ကို မ်ဥ္းေဖါက္ထြက္ေနျခင္း၊
(၃) အင္းခ် မမွန္ျခင္း၊
(၄) အင္းေဘာင္ႏွင့္ အင္းဆံ ထိစပ္ေနျခင္း၊
(၅) ဂဏန္းေထာင့္ မကိုက္ျခင္း၊
(၆) အကၡရာမပီသ မမွန္ျခင္း၊
(၇) အင္းကြက္ခ် မညီျခင္း။
ဘားနဒ္ ပိဋကတိုက္ ေလာကီပရပိုဒ္ တစ္ေစာင္မွ ဘားမဲ့ ေလာကီက်မ္းကိုညႊန္းသည္။
မွတ္ခ်က္။ ။ယံုေသာ္ရွိ မယံုေသာ္ရွိ မိမိတို႕ ကိုယ္ပိုင္အျမင္သာျဖစ္ျပီး ဗဟုသုတ ရစိမ့္ေသာငွာတင္ေပးျခင္းပါသည္။
ကိုးကား- ဘားမဲ့ေလာကီက်မ္း

အဂၤလိိပ္ဘာသာစကား ေပၚေပါက္ထြန္းကားလာပံု

ၿဗိတိန္အေပၚ က်ေရာက္ခဲ့ေသာ က်ဳးေက်ာ္သိမ္းပိုက္မႈအခ်ဳိ႕မွ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား ေပၚေပါက္ထြန္းကား လာခဲ့သည္။ ၿဗိတိန္အား ပထမဆံုးက်ဳးေက်ာ္သိမ္းပိုက္သူမ်ားမွာ အင္ဂဲလ္စ္ ၊ ဂ်ဳ႕စ္ ႏွင့္ ဆက္ဆြန္ စေသာလူမ်ဳိးစု သံုးစုျဖစ္သည္။ ၎လူမ်ဳိးစုမ်ား၏ကိုယ္ပိုင္ဘာသာစကားမ်ား ေရာေႏွာေပါင္းစပ္သြားရာမွ အင္ဂလိုဆက္ဆြန္ ဘာသာစကား ေပၚထြက္လာသည္။ ၎အင္ဂလိုဆက္ဆြန္ ဘာသာစကားသည္ ေရွးေခတ္ အဂၤလိပ္ဘာသာ စကား ျဖစ္သည္။
ေရွးေခတ္အဂၤလိပ္ဘာသာစကားသည္ ဂ်ာမနီဘာသာစကားႏွင့္ အလြန္တူသည္။ ဒိန္းမတ္၊ ေနာ္ေ၀းႏွင့္ ဆီြဒင္တို႕မွလာေသာဗိုက္ကင္းမ်ားသည္ ( ၈ရာစုႏွင့္ ၁၀ ရာစုကာလအတြင္းတြင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ ကုန္သည္ ပင္လယ္ဓားျပ) ၿဗိတိန္အားေရာက္ရွိၿပီး ပထမက်ဴးေက်ာ္မႈျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၁၀၆၆ ခုႏွစ္တြင္ ေနာ္မန္ဒီေဒသမွ စစ္ဘုရင္၀ီလီယံဦးေဆာင္ေသာျပင္သစ္တပ္မ်ားက ၿဗိတန္အား ဒုတိယအႀကိမ္ က်ဴးေက်ာ္ခဲ့သည္။ ေနာ္မန္အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားက ေရွးေခတ္အဂၤလိပ္ဘာသာစကားအား စကားလံုးအသစ္မ်ား ထပ္မံျဖည့္စြက္ခဲ့သည္။
အခ်ိန္ၾကာလာသည္ႏွင့္အမွ် မတူညီေသာဘာသာစကားမ်ား ေပါင္းစပ္ျပဳျပင္မႈျဖင့္ အလယ္ေခတ္ အဂၤလိပ္ဘာသာ စကားျဖစ္လာခဲ့သည္။ အလယ္ေခတ္အဂၤလိပ္ဘာသာစကား၏အသံသည္ ဂ်ာမနီႏွင့္ဆင္တူေနေသးေသာ္လည္း ၎သည္ ယခုေခတ္သံုးအဂၤလိပ္စကားႏွင့္ဆင္တူလာခဲ့ပါသည္။
အလယ္ေခတ္အဂၤလိပ္ဘာသာစကားသည္ ၁၄၇၈ ခုႏွစ္တြင္ ၀ီလီယံကက္စတန္ဆိုသူသည္ ေဟာ္လန္ႏွင့္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားသို႕ လွည့္လည္ခဲ့ၿပီး ၿဗိတိန္သို႕ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာေသာအခါ အဂၤလိပ္စကားသည္ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႕လာသည္။
သူသည္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားမွ ပံုႏွိပ္အတတ္ပညာကို သင္ယူလာခဲ့သည့္အျပင္ ပံုႏွိပ္စက္တစ္လံုးလည္း ယူေဆာင္လာခဲ့သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ လူတိုင္းသည္ ၎တို႕လိုအပ္ေသာစာအုပ္တိုင္းကို ရႏိုင္လာၿပီး ပညာေရးႏွင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားတို႔သည္ ပ်ံ႕ႏွံခဲ့သည္။ ဤသို႕ျဖင့္ ၁၅၀၀ ျပည့္ႏွစ္အတြင္းမွာပင္ အလယ္ေခတ္အဂၤလိပ္ဘာသာစကားသည္ ယေန႕ေခတ္ သံုးစဲြေနေသာ ေမာ္ဒန္ အဂၤလိပ္ ဘာသာ စကား ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ယေန႔ အဂၤလိပ္စကားေျပာသူမ်ားသည္ ၁၆ ရာစု ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ေသာလူမ်ားႏွင့္ စကားေျပာဆိုဆက္ဆံႏိုင္သည္။
အဂၤလိပ္စာဆုိႀကီး ၀ီလီယံရွိတ္စပီးယားသည္ ၁၆ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ရွိတ္စပီးယားမကြယ္လြန္မီ ကိုးႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္ဘာသာ စကား၏ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈတစ္ေလွ်ာက္တြင္ အင္မတန္ႀကီးမားေသာ ေျခလွမ္းတစ္ခုကို လွမ္းႏိုင္ခဲ့သည္။ ၿဗိတိန္သေဘၤာငယ္ (၃) စင္းသည္ ၁၆၀၇ ခုႏွစ္တြင္ အတၲလႏိၲတ္သမုဒၵရာကို ျဖတ္ၿပီး ယခု အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုေတာင္ပိုင္းရွိ ဗာဂ်ီးနီးယားသို႕ ေရာက္ရွိလာရာမွ ဂ်ိမ္းစ္ေတာင္းသည္ ၿဗိတိန္၏ပထမဆံုးေသာ အေမရိကန္ကိုလိုနီၿမိဳ႕ျဖစ္လာခဲ့သည္။
အေမရိကကိုလိုနီေဒသတြင္ ေနထိုင္ေသာ ၿဗိတိန္လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ၎တို႕ ေရာက္ရွိေသာေဒသမ်ားကို နာမည္ေပးေသာအခါ အေမရိကန္ေဒသခံ အင္ဒီးယန္းလူမ်ဳိးမ်ား၏ ဘာသာစကားမွ စကားလံုးမ်ားကို ယူငင္သံုးစဲြခဲ့ၾကသည္။ ထိုမွ်မက အျခားတိုင္းတစ္ပါး ႏိုင္ငံမ်ားမွ စကားလံုးမ်ားကိုလည္း ငွားယူသံုးစဲြခဲ့ၾကသည္။ ဥပမာ-Wednesday, Thursday and Friday ဆိုပါေတာ့။ ေျမာက္ဥေရာပမွ လူမ်ဳိးမ်ားသည္ Odin, Thor ႏွင့္ Freya ဟူေသာနတ္သံုးပါးကို တစ္ပတ္တစ္ခါ ရက္သတ္မွတ္ၿပီး ပူေဇာ္ၾကသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ Odinအား ပူေဇာ္ေသာေန႕ကို အဂၤလိပ္ဘာသာစကားတြင္ Wednesday ဟုလည္းေကာင္း၊ Thorအား ပူေဇာ္ေသာေန႕ကို Thursday ဟုလည္းေကာင္း Freya အား ပူေဇာ္ေသာေန႕ကို Friday ဟုလည္းေကာင္း ေခၚဆိုၾကသည္။ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားတြင္ စကားလံုးမည္မွ်ရွိသနည္းဟု လူအမ်ားက မၾကာခဏေမးၾကသည္။ Oxford English Dictionary တြင္ စကားလံုးေပါင္း (၆၁၅၀၀၀) ရွိသည္ဟု သိရွိရသည္။ သို႔ရာတြင္ သိပံၸပညာနယ္ပယ္မွ ထြက္လာေသာ စကားလံုးအသစ္မ်ားေၾကာင့္ စကားလံုး (၁) သန္းနီးပါးျဖစ္လာသည္။ ထိုသို႔စကားလံုးမ်ား ေရတြက္ရာတြင္ ျပႆနာရွိသည္။ ၎မွာ စကားလံုးတစ္လံုးတည္းကို အဓိပၸါယ္ ႏွစ္မ်ဳိး သံုးမ်ဳိးျဖင့္ သံုးစဲြျခင္းျဖစ္သည္။
မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားသည္ ယခုအခါ တစ္ကမၻာလံုး၏ဘံုဘာသာစကားတစ္ခု ျဖစ္လာၿပီး တစ္ႏိုင္ငံႏွင့္တစ္ႏိုင္ငံ ဆက္သြယ္ေျပာဆိုရာတြင္ လြန္စြာအသံုး၀င္ေသာ ဘာသာစကားတစ္ခု ျဖစ္ေပသည္။ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားအားေျပာဆိုႏိုင္လွ်င္ တကမၻာလံုးကိုပင္ လည္ပတ္သြားလာႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားသည္ အလြန္အေရးပါေသာ ဘာသာစကားတစ္ခုအျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္သည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ကြၽႏု္ပ္တို႔ျမန္မာ လူမ်ဳိးမ်ားအေနျဖင့္လည္း ထိုသို႔အေရးပါေသာ ဘာသာစကားအား ကြၽမ္းက်င္စြာေျပာဆိုႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားရေပမည္။ သို႔ရာတြင္ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ၎င္းတို႕၏ ယဥ္ေက်းမႈကို အထင္ႀကီး အားက်ရန္ မလိုအပ္ေပ။
Credit -ေမာင္ေဒး

ရွာမွရွားတဲ႔ ျမန္မာ႔သုခမိန္ (သို႕မဟုတ္) ေယာမင္းႀကီးဦးဘုိးလႈိင္)

" ငလႈိင္၊ သည္လွံကုိ ႀကည္႔စမ္း၊ မည္သူကုိင္တဲ႔ လွံတုံး" ဟု မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီးက ေမးေလရာ
" အရွင္႔ခမည္းေတာ္ကုိင္ေသာလွံျဖစ္ပါေႀကာင္း" ေယာမင္းႀကီးဦးဘုိးလႈိင္က ေလွ်ာက္သည္။
မင္းတရားႀကီးက "ငါ႔ခမည္းေတာ္ သည္လွံႏွင္႔ မည္သူ႔ကုိ စီရင္သတုန္း" ဟု ဆက္ေမးေတာ္မူရာ
"ကြ်န္ေတာ္မ်ိဳးေက်းဇူးရွင္ အဖကုိ စီရင္ပါေႀကာင္း" ေလွ်ာက္၏။
"သည္လွံေတာ္ႏွင္႔ ေမာင္မင္းစီရင္ျခင္းကုိ ခံလုိသလား" ဟု ေမးေတာ္မူရာ
ေယာမင္းႀကီးဦးဘုိးလႈိင္က "ထုိးေတာ္မူပါဘုရား" ဟု ေျပာကာ ရင္ဘတ္ကုိ ေကာ႔၍ ေပးေလသည္
အထက္ပါျဖစ္ရပ္ေလးကေတာ႔ မင္းတုန္းမင္းနဲ႔ ေယာမင္းႀကီးဦးဖုိးလႈိင္တုိ႔ ျဖစ္ခဲ႔တဲ႔ ျဖစ္ရပ္ေလးပါ။
ေယာမင္းႀကီးဦးဖုိးလိႈင္အေႀကာင္းဆုိရင္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ ေႏွာင္းလူေတြဟာ အထက္ပါျဖစ္ရပ္နဲ႔ ကင္း၀န္မင္းႀကီးဦးေကာင္းက ျပင္သစ္ကုိ မုိးေကာင္းပတၱျမားေျမ ေရာင္းခဲ႔တဲ႔ကိစၥ ၀င္ေျဖရွင္းေပးျခင္းတုိ႔ေလာက္သာ သိႀကတာပါ။
တကယ္ေတာ႔ ေယာမင္းႀကီးဦးဘုိးလႈိင္ဟာ တုိင္းျပည္နဲ႔လူမ်ိဳးအတြက္ အလုပ္ေတြအမ်ားႀကီးလုပ္ခဲ႔တဲ႔၊ တုႏႈိင္းမရတဲ႔ သုခမိန္တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။
ကေနာင္မင္းသားႀကီး ဦးေဆာင္တဲ႔ စက္မႈေခတ္ေျပာင္းေတာ္လွန္ေရးမွာ ကေနာင္မင္းသားဟာ ဦးေဆာင္သူ၊ လက္ေတြ႔သမားျဖစ္ျပီး ေယာမင္းႀကီးဦးဘုိးလိႈင္ကေတာ႔ လက္တြဲလုပ္ကုိင္သူ ရဲေဘာ္ရဲဘက္၊ အႀကံဥာဏ္ေပးသူ သေဘာတရားေရးရာပညာရွင္ျဖစ္ပါတယ္။
ဦးဘုိးလိႈင္ဟာ စက္မႈေခတ္တည္ေထာင္ဖုိ႔သာမက ႏုိင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရး စသျဖင္႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အဖက္ဖက္က ေခတ္သစ္ႏုိင္ငံျဖစ္ေစရန္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ခဲ႔သူျဖစ္ပါတယ္။
သူကုိယ္တုိင္ဟာလည္း သကၠတ၊ ပါဠိ၊ ျမန္မာစာေပမ်ားအျပင္ အေနာက္တုိင္း၀ိဇၨာ၊သိပၸံပညာရပ္ေတြမွာလည္း ႏွံ႔စပ္စြာ ေလ႔လာလုိက္စားခဲ႔သူျဖစ္ပါတယ္။
ပညာရပ္ေပါင္းမ်ားစြားနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ႔ က်မ္းေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳစုခဲ႔သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ေယာက္တည္းနဲ႔ တကၠသုိလ္တစ္ခု တည္ေထာင္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ပညာရပ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေလ႔လာလုိက္စားခဲ႔သူျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာစမွတ္ျပဳႀကပါတယ္။
ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ပုဂံမင္းကုိ ေတာ္လွန္တဲ႔ မင္းတုန္း၊ကေနာင္ မင္းႏွစ္ပါး အေရးေတာ္ပုံမွာ စတင္ထင္ရွားလာခဲ႔တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အေရးေတာ္ပုံေအာင္ျမင္ဖုိ႔အတြက္ မင္းတုန္းမင္းနဲ႔ ေျမာက္ေဆာင္ေတာ္မိဖုရားတုိ႔ရဲ႔ ေမြးစားသားလည္းျဖစ္တဲ႔ ဦးဘုိးလႈိင္ရဲ႔ အႀကံေပးမႈေတြဟာ အေရးပါခဲ႔တာမုိ႔ မင္းတုန္းမင္း နန္းတက္ခ်ိန္မွာ ေယာျမိဳ႔စားမင္းသားအျဖစ္ ခ်ီေျမွာက္ခံခဲ႔ရပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ဦးဘုိးလႈိင္အသက္က ၂၃ႏွစ္ပါ။
ေနာက္ပုိင္း ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ေယာကၡမျဖစ္သူ မေကြး၀န္ႀကီး ဦးႀကာဥနဲ႔အတူ ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရးကိစၥရပ္ေတြ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ခဲ႔ရတာမုိ႔ အသိပညာေတြ ပုိမုိတုိးပြားလာခဲ႔ပါတယ္။
လက္ေတြ႔သမားကေနာင္မင္းသားနဲ႔ အေတြးအေခၚသမားဦးဘိုးလႈိင္တုိ႔ လက္တြဲ အလုပ္လုပ္ႀကစဥ္ အခါတုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံႀကီးရဲ႔ အနာဂတ္ဟာ လင္းလက္ေနခဲ႔ပါတယ္။
ေခတ္သစ္ႏုိင္ငံ တည္ေထာင္ဖုိ႔ရာ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားထံမွ ပညာသင္ယူဖုိ႔လုိအပ္တာမုိ႔ ကေနာင္မင္းသားနဲ႔ ဦးဘုိးလႈိင္တုိ႔ ဦးစီးျပီး ျပင္သစ္၊ အီတလီ၊ အဂၤလန္ႏုိင္ငံမ်ားဆီ ပညာေတာ္သင္ေတြ ေရြးခ်ယ္ေစလႊတ္ခဲ႔ပါတယ္။

ကေနာင္မင္းသားႀကီးဟာ သူ႔ရဲ႔စီမံကန္းမွာ လက္ေတြ႔လုပ္ငန္းေတြကုိ သူကုိယ္တုိင္ ဦးေဆာင္ လုပ္ကုိင္ျပီး ပညာရပ္ဆုိင္ရာေတြကုိေတာ႔ ဦးဘုိးလႈိင္ကုိ အကူအညီေတာင္းေလ႔ရွိပါတယ္။
ျမန္မာဘာသာ ေႀကးနန္းရုိက္နည္း တီထြင္ႏုိင္ခဲ႔တာကေတာ႔ ဦးဘုိးလႈိင္ရဲ႔ အထင္ရွားဆုံးတီထြင္မႈပါပဲ။
ျမန္မာသင္ပုန္းႀကီးမွ အေျခခံ ဗ်ည္း၊သရနဲ႔သေကၤတ ၆၂မ်ိဳးကုိ စုေပါင္းျပီး ဗ်ည္း၊သရ ၂၅မ်ိဳးသာ အသုံးျပဳထားတဲ႔ ေႀကးနန္းရုိက္နည္းျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအတြက္ ေရးသားခဲ႔တဲ႔ က်မ္းနာမည္ကေတာ႔ လိပိဒီပိကာက်မ္းျဖစ္ပါတယ္။
ဦးဘုိးလႈိင္ရဲ႔ တီထြင္နုိင္တဲ႔ ဥာဏ္ပညာကုိ အေနာက္ႏုိင္ငံသားေတြက ခ်ီးက်ဴးခဲ႔ႀကပါတယ္။
ဒါ႔အျပင္ ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ လီလာ၀တီက်မ္းကုိ သကၠတဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသုိ႔ ျပန္ဆုိခဲ႔ပါတယ္။
လီလာ၀တီက်မ္းဟာ သခ်ၤာဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္တာျဖစ္ျပီး အမ်ိဳးမိ်ဳးေသာ သခ်ၤာတြက္နည္းမ်ားကုိ ေရးသားထားတာပါ။

စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ ထြန္းကားလာဖုိ႔ လုိလားတဲ႔ ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ႏုိင္ငံျခားျပန္တပည္႔ေတြအကူအညီနဲ႔ ေခတ္မီသိပၸံပညာရပ္ေတြကုိ ျမန္မာဘာသာျပန္ဆုိဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ႔ပါတယ္။ ပထမဆုံး ေပၚထြက္လာတဲ႔ က်မ္းကေတာ႔ ေလာကဓာတ္ေဆးက်မ္းႀကီးပါ။ ဖန္ခ်က္၀န္ဦးေရႊအိုးအကူအညီနဲ႔ ျပင္သစ္ဘာသာ ကေန ျပန္ဆုိထားတဲ႔ အဲဒီက်မ္းႀကီးဟာ အေနာက္တုိင္း ဓာတုေဗဒ ပညာရပ္အေႀကာင္း ျပည္႔စုံစြာ ေရးသားထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ေခတ္သစ္ပညာရပ္ေတြ ေရးသားေနခ်ိန္မွာပဲ ေရွးေဟာင္းပညာရပ္ေတြကုိလည္း ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ေရးသားေနခဲ႔ပါတယ္။
အဲဒါေတြကေတာ႔ အႆေဗဒက်မ္း (ျမင္းတုိ႔၏ ႀကန္အင္လကၡဏာအေႀကာင္း)နဲ႔ သဒၵသဂၤဟက်မ္း (ဘာသာေရးႏွင္႔ သက္ဆုိင္ေသာက်မ္း)တုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ရာထူးမျမဲတဲ႔ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ကေနာင္မင္းသားလုပ္ႀကံခံရတဲ႔ အေရးအခင္းကာလအတြင္း အမရပူရမွာ အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ေနခဲ႔ပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္အေတာအတြင္းမွာ ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ကမၻာ႔၀ါဒႀကီးေတြျဖစ္တဲ႔ ဟိႏၵဴတုိ႔ရဲ႔ ျဗဟၼာ၀ါဒ၊ အေနာက္တုိင္းမွ GOD၀ါဒ၊ SOUL၀ါဒ၊ ပသီကုလားတုိ႔ရဲ႔ ခုိဒါေခၚ ေလာကဖန္ဆင္းရွင္၀ါဒတုိ႔ကုိ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာက်မ္းဂန္ေတြနဲ႔ တုိင္းညွိေ၀ဖန္ထားတဲ႔ ၀ိမုတၱိရသက်မ္းကုိ ေရးခဲ႔ပါတယ္။
အလြယ္ေျပာရရင္ ကမၻာ႔ဘာသာေပါင္းစုံအေႀကာင္း ေရးထားတာပါ။
ရာထူးျပန္ရျပီးတဲ႔ေနာက္မွာ ပခန္းႀကီးျမိဳ႔စားမင္းႀကီးရဲ႔ ေတာင္းပန္ခ်က္အရ မဟာသမတ၀ိနိစၦယစာတမ္းကုိ ေန႔ခ်င္းျပီး ေရးသားစီရင္ပါတယ္။

အေႀကာင္းအရာကေတာ႔ မင္းေကာင္းမင္းျမတ္တုိ႔ က်င္႔သုံးအပ္တဲ႔ တရားေတြအေႀကာင္းပါ။
ေနာက္ပုိင္း ရာထူးက်ျပန္တဲ႔ ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ကင္း၀န္မင္းႀကီး ျပင္သစ္ကုိ မုိးကုတ္ပတၱျမားေျမ ေရာင္းခဲ႔တဲ႔ ကိစၥနဲ႔ ရာထူးျပန္ရျပန္ပါတယ္။
နန္းစဥ္ပတၱျမားငေမာက္ကုိ ျပင္သစ္ေတြကုိ တန္ဖုိးျဖတ္ခုိင္းတာ မျဖတ္ႏုိင္လုိ႔ အဲဒီလုိပတၱျမားေတြ အမ်ားႀကီးရွိႏုိင္တဲ႔ မုိးကုတ္ကုိ ၀ယ္ႏုိင္မွာမဟုတ္ဘူးဆုိျပီး စာခ်ဳပ္ျပန္ဖ်က္ခဲ႔ရတာပါ။
အဲဒီေနာက္ပုိင္းမွာ ဦးဘုိးလိႈင္ဟာ ကာယာႏုပႆနာက်မ္းကုိ အီတလီ(ေရာမ)ဘာသာကေန ျပန္ဆုိပါတယ္။

စလင္းျမိဳ႔စားမင္းသမီးရဲ႔ ေတာင္းပန္ခ်က္အရေရးတဲ႔ အဲဒီက်မ္းဟာ အေနာက္တုိင္းမွာ ေက်ာ္ႀကားေနတဲ႔ အနာတမီ ေခၚ ခႏၶာေဗဒအေႀကာင္း ျပဆုိထားတဲ႔ က်မ္းျဖစ္ပါတယ္။
ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ဗိသုကာပညာလည္း ေလ႔လာခဲ႔ပုံပါပဲ။
ဘာေႀကာင္႔လဲဆုိရင္ သူဦးစီးတည္ေဆာက္ခဲ႔တဲ႔ ဣ႒ရာမေျမာက္ျပင္ေက်ာင္းတုိက္ႀကီးနဲ႔ မဟာအတုလေ၀ယန္ (အတုမရွိ)ေက်ာင္းေတာ္တုိ႔ဟာ ေရာမဗိသုကာပုံစံကုိမွီးျပီး ျမန္မာဆန္ဆန္ အဂၤေတပန္းမ်ားနဲ႔ ေပါင္းစပ္မြမ္းမံ တည္ေဆာက္ခဲ႔တာမုိ႔ အသြင္သစ္ ဗိသုကာပညာလုိ႔ေတာင္ ေခၚဆုိႏုိင္ပါတယ္။

ေနာက္ပုိင္း မင္းတုန္းမင္းနာမက်န္းျဖစ္လာတဲ႔အခါ နန္းတြင္းမွာ ဆင္ျဖဴမရွင္မိဖုရားႀကီးရဲ႔ ႀသဇာလႊမ္းလာျပီး ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ အရာက်သလုိ ေမွးမွိန္သြားခဲ႔ပါတယ္။
မင္းတုန္းမင္းနတ္ရြာစံျပီးတဲ႔ေနာက္ ဆင္ျဖဴမရွင္မိဖုရားႀကီးနဲ႔ အေပါင္းပါေတြရဲ႔ ထင္သလုိ ျခယ္လွယ္မႈေတြေႀကာင္႔ ေသြးစြန္းခဲ႔တဲ႔ နန္းတြင္းမွာ သီေပါမင္း နန္းတက္လာခဲ႔ပါတယ္။
သီေပါမင္းက ဦးဘုိးလႈိင္ကုိ ေရႊျပည္၀န္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ႔ပါတယ္။
သီေပါမင္းလက္ထက္မွာ ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ စည္းမ်ဥ္းခံဘုရင္စနစ္နဲ႔ ဆင္တူတဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အေတြးအေခၚသစ္ျဖစ္တဲ႔ ရာဇဓမၼသဂၤဟက်မ္းကုိ ေရးသားဆက္သြင္းခဲ႔ပါတယ္။
သတိျပဳစရာကေတာ႔ ဦးဘုိးလိႈင္ဟာ အဲဒီက်မ္းေရးသားရာမွာ အေနာက္တုိင္း အေတြးအေခၚသက္သက္ကုိ ပုံတူကူးထားတာမဟုတ္ဘဲ ျမန္မာ႔ေရွးေဟာင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက်မ္း မ်ားစြာနဲ႔ ညိွႏႈိင္းေရးသားခဲ႔တာပါ။ ဒီက်မ္း ဆက္သြင္းျပီးေနာက္မွာ ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ မင္းခစားအျဖစ္က အျပီးအပုိင္ အနားယူလုိက္ရပါေတာ႔တယ္။

မင္းခစားမဟုတ္ေတာ႔တဲ႔ ေနာက္ပုိင္းမွာလည္း ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ က်မ္းမ်ားျပဳစုခဲ႔ပါေသးတယ္။
အေနာက္တုိင္းေဆးပညာနဲ႔ အေရွ႔တုိင္းေဆးပညာကုိ ေပါင္းစပ္ေရးသားထားတဲ႔ ဥတုေဘာဇနသဂၤဟက်မ္း၊ စာေပအေရးအသားအဖြဲ႔အႏြဲ႔သေဘာကုိျပတဲ႔ အလၤကာနိႆယက်မ္း၊ မိမိရဲ႔ အသက္အပုိင္းအျခားကုိ တြက္ႏုိင္တဲ႔ ေဗဒင္က်မ္း မဟာသုဇာတကက်မ္းတုိ႔ဟာ ထင္ရွားပါတယ္။

မဟာသုဇာတကက်မ္းဟာ ဦးဘုိးလႈိင္ေနာက္ဆုံးျပဳစုခဲ႔တဲ႔က်မ္း ျဖစ္ပါတယ္။
တခ်ိဳ႔ကေတာ႔ ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ အဲဒီက်မ္းမေရးခင္ကတည္းက မိမိအသက္အပုိင္းအျခားကုိ တြက္ျပီးျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိႀကပါတယ္။
အဲဒီက်မ္းေရးျပီး တရားဓမၼနဲ႔သာေနေတာ႔တဲ႔ဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ေနာက္ႏွစ္ႏွစ္အႀကာမွာ သတိပ႒ာန္တရားေတာ္ကုိနာယူရင္း ကြယ္လြန္သြားခဲ႔ပါတယ္။
သူ႔ရဲ႔မင္းမႈထမ္းသက္တစ္ေလွ်ာက္လုံးမွာ ႏုိင္ငံနဲ႔လူမ်ိဳးအတြက္ သတၱိရွိရွိ အျမဲတမ္း အမွန္တရားဘက္ကပဲ ရပ္တည္ခဲ႔တဲ႔ ဦးဘုိးလိႈင္ဘ၀ဟာ အတက္အက်မ်ားလွပါတယ္။
အတက္အက်မ်ားလြန္းတဲ႔ဘ၀မွာပဲ ႏုိင္ငံအတြက္ အလုပ္မ်ားစြာလုပ္သြားခဲ႔တဲ႔အျပင္ ႏုိင္ငံသားေတြ အက်ိဳးမ်ားေစမယ္႔ က်မ္းေပါင္းေျမာက္ျမားစြာကုိလည္း ျပဳစုသြားခဲ႔ပါတယ္။

ရွာမွရွားတဲ႔ ပညာရွင္ႀကီးဟာ သခ်ၤာပညာ၊ ဓာတုေဗဒ၊ အေနာက္တုိင္းေဆးပညာ၊ ခႏၶာေဗဒ၊ ႏုိင္ငံေရး၊အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပညာ၊ ဗိသုကာပညာ၊ စာေပနဲ႔ ေရွးေဟာင္းျမန္မာေလာကီပညာမ်ားကုိ ေလ႔လာလုိက္စားခဲ႔တဲ႔အျပင္ ဘာသာတရားေပါင္းစုံကုိလည္း ေလ႔လာခဲ႔ျပီး ဘာသာတရား ကုိင္းရႈိင္းသူလည္းျဖစ္ပါတယ္။
သူတစ္ေယာက္တည္းနဲ႔ တကၠသုိလ္ေက်ာင္းတစ္ခုေထာင္လုိ႔ရေအာင္ ပညာရပ္ေတြ ေလ႔လာခဲ႔တဲ႔ ေယာမင္းႀကီးဦးဘုိးလႈိင္ဟာ ေႏွာင္းေခတ္ျမန္မာတုိ႔အေပၚ အလြန္ေက်းဇူးႀကီးမားခဲ႔သူျဖစ္ေႀကာင္း မွတ္တမ္းျပဳေရးသားလုိက္ရပါတယ္။
ကုိးကားစာရင္း
- ျမန္မာ႔စြယ္စုံက်မ္း အတြဲ-၈ အပိုင္း-ခ
- ပထမျမန္မာမ်ား - မင္းယုေ၀
- ေယာမင္းႀကီးဦးဖုိးလႈိင္အတၱဳပၸတၱိႏွင္႔ ရာဇဓမၼသဂၤဟက်မ္း - ေမာင္ထင္

၁၉၉၆ အသက္(၄၀)အ႐ြယ္ စီးပြားေရးတကၠသို္လ္မွာ ဆရာမလုပ္ေနရင္း ပညာေတာ္သင္ ေ႐ြးခ်ယ္ ေစလႊတ္ျခင္းခံခဲ့ရ၊ အေမရိကန္ ဟာဝုိင္အီ တကၠသိုလ္ ျမန္မာမေလးတေယာက္ထဲ၊ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ဆိုတာ ခုမွေရာက္ဘူး၊ ဘာသာစကားက မကြၽမ္းက်င္၊ ႏိုင္ငံျခားသားပညာရွင္ ပညာတတ္ေတြ ႀကားမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုတာ ဘယ္နားရွိမွန္း မႀကားဘူးတဲ့ လူေတြကို တတ္သေလာက္ေလးနဲ႔ ရွင္းျပရင္း ကိုယ့္ကိုကိုယ္ သတ္ေသခ်င္စိတ္ကို ငါျမန္မာေဟ့လို႔ အားတင္းေႀကြးေက်ာ္ၿပီး ႀကိဳးစားလိုက္တာ သင္တန္းၿပီးေတာ ့ေပးသမွ်ဆု ၃ဆုကို တေယာက္ထဲ မယ္ပိုင္စီးၿပီး သိမ္းက်ဴံးယူေတာ့တယ္ ၊
- Hawaii (USA) J.A.I.M.S တကၠသိုလ္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ ၁၉၇၂ မွ ၁၉၉၆ အထိ ၂၅ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ဘယ္လူမ်ဳိးတေယာက္မွ မရခဲ့ဘူးတဲ့ ဘာသာရပ္အားလုံး (၂၀ ေက်ာ္) 90 + (A) အဆင့္နဲ႔ Highest Distinction First Place၊
- Speech competition First Price ( ဘာသာစကား မကြၽမ္းက်င္လို႔ပဲေနာ္ ) ၊
- Leadership Award ( ဂ်ပန္အမ်ားစုရွိတဲ့ ႏိုင္ငံသား လူမ်ဳိးတူေတြကို မေပးပဲ ျမန္မာမေလး တေယာက္ကို ဝိုင္းၿပီး ေပးႀကတာေနာ္ ) ၊
ဒီလို ဘာသာရပ္အားလံုး A (90+) န႔ဲဆု ၃ ဆုလုံး တေယာက္ထဲရတာ သူ႔အရင္က မရွိခဲ့ဘူး ၊ သူ႔ေနာက္မွာလည္း ရွိလာဘို႔ အင္မတန္ခဲယဥ္းပါတယ္၊ ခုထိေတာ့မႀကားရေသးဘူး ၊ ဒီစာဖတ္ၿပီး ထေအာ္လိုက္ပါ အဲဒါ ျမန္မာ(မ)ကြ။
Daw San San Hla (B. Com,M. Com., ICMP-Hawaii, USA)

အခုလည္းပဲ ေက်ာင္း / ကုမၸဏီ / အဖြဲ႕အစည္း / ရုပ္သံ မီဒီယာေတြမွာ ေမတၱာနဲ႔ ပညာဒါန ျဖန္႔ေဝ ေဟာေျပာေနပါတယ္ ၊ ၇ ႏွစ္သမီးကတည္းက အျမဴေတ တည္ခဲ့တဲ့ ပရဟိတ အလုပ္နဲ႔ သာသနာျပဳတဲ့ အလုပ္ေတြလည္း လုပ္ေနပါတယ္ ၊
ငါမွငါလို႔ ေသြးနားထင္ေရာက္ေနတဲဲ့သူမ်ား ဖတ္မိရင္ ျပဳျပင္ႏိုင္ေစဘို႔ ရည္႐ြယ္ပါတယ္။

ျမန္မာသမုိင္းျဖစ္စဥ္အက်ဥ္း

ျမန္မာသမုိင္းျဖစ္စဥ္အက်ဥ္း ကုိေတာ့ ေႏွာင္းလူမ်ား ေလ့လာ သိရွိႏုိင္ရန္ ဗဟုသုတအျဖစ္ တင္ ျပလုိက္ပါသည္။
ျမန္မာ့ေျမလႊာ
၁။ ျမန္မာ့ေျမလႊာသည္ ကမၻာ့ေျမလႊာမ်ားႏွင့္အတူ လြန္ ခဲ့ေသာ ႏွစ္သန္း ၆၀၀ ခန္႔မွစ၍ ျဖစ္တည္ခဲ့သည္ဟု ဘူမိေဗဒ ပညာရွင္မ်ားက အသိအမွတ္ျပဳ သည္။ သမုိင္းမတင္မီလြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္သန္း ၄၀ ခန္႔မွစ၍ ျမန္မာ့ ေျမလႊာတြင္ လူသားမ်ားေနထုိင္ခဲ့ ၾကေၾကာင္းလည္း ေတြ႕ရွိေသာ ႐ုပ္ႂကြင္းအေထာက္အထားမ်ား အရ ဘူမိေဗဒပညာရွင္မ်ား၊ မႏု ႆေဗဒပညာရွင္မ်ားက အတည္ ျပဳၾကသည္။
ျမိဳ႔ျပႏိုင္ငံမ်ား
၂။ ေအဒီ ၁ရာစုမွစ၍ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ ၿမိဳ႕ျပ ႏုိင္ငံမ်ားျဖင့္ စနစ္တက် ဖြဲ႕စည္း ေနထုိင္ခဲ့ၾကေၾကာင္း၊ ဗိႆႏုိး၊ ဟန္လင္း၊ တေကာင္း၊ သေရေခတၱရာ၊ သု၀ဏၰဘုမ္ၼိ၊ ေ၀သာလီ (ရခုိင္)ၿမိဳ႕ျပႏုိင္ငံမ်ားက စကား မေျပာေသာသက္ေသမ်ားအျဖစ္ အခိုင္အမာျပဆုိလ်က္ရွိသည္။
ျမန္မာပေဒသရာဇ္ေခတ္ႀကီးမ်ား
၃။ ျမန္မာပေဒသရာဇ္၏ ေခတ္ႀကီးမ်ား ပုဂံ၊ ပင္းယ၊ စစ္ ကုိင္း၊ အင္း၀၊ ေတာင္ငူ၊ ေညာင္ ရမ္း၊ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ဟူ၍ အၾကမ္းမ်ဥ္း ၇ ေခတ္ခြဲထား သည္။
ပုဂံေခတ္ (ေအဒီ ၅၆၁ မွ ေအဒီ ၁၃၆၈ ထိ
၄။ သမုတိရာဇ္မင္းမွ သည္ ေစာမြန္နစ္ထိ မင္းဆက္ ၅၅ ဆက္ရွိခဲ့သည္။ အေနာ္ရထာ မင္းႀကီး(ေအဒီ ၁၀၄၄-၁၀၇၇) သည္ ၄၂ ဆက္ေျမာက္ပုဂံမင္း ဆက္ျဖစ္ၿပီး ပထမျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာ္ႀကီးကို ထူေထာင္ခဲ့သည္။ ၎၏ ပထမျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ႀကီးသည္ ၅၅ ဆက္ေျမာက္ ပုဂံ မင္းဆက္ျဖစ္ေသာ ေစာမြန္နစ္ (ေအဒီ ၁၃၂၅-၁၃၆၈)တြင္ ပ်က္ သုဥ္းခဲ့သည္။
ပင္းယေခတ္(ေအဒီ ၁၃၀၉ မွ ၁၃၆၄ ထိ)
၅။ သီဟသူ (ေအဒီ ၁၃၀၉-၁၃၂၅)မွ ဥဇနာေျပာင္ (ေအဒီ ၁၃၅၉-၁၃၆၄)ထိ မင္းဆက္ ၆ ဆက္ရွိခဲ့သည္။ ၎ႏွင့္ ထီးၿပိဳင္ နန္းၿပိဳင္ စစ္ကုိင္းမင္းဆက္ရွိခဲ့ သည္။ စစ္ကုိင္းတြင္ အသခၤယာ ေစာယြန္း (ေအဒီ ၁၃၁၅-၁၃၂၃) မွ သီဟပေတ့ (ေအဒီ ၁၃၅၂-၁၃၆၄)ထိ မင္းဆက္ ၇ ဆက္ ရွိခဲ့သည္။
အင္း၀ေခတ္ (ေအဒီ ၁၃၆၄-၁၃၆၇)
၆။ သတုိးမင္းဖ်ား (ေအဒီ ၁၃၆၄-၁၃၆၇)မွ ငါးဆူဒါယကာ ၏ သား မင္းရဲေက်ာ္စြာ (ေအဒီ ၁၅၈၆-၁၅၉၃)ထိ မင္းဆက္ ၂၀ ရွိခဲ့သည္။
ေတာင္ငူေခတ္(ေအဒီ ၁၄၈၅-၁၆၀၀)
၇။ မင္းႀကီးညိဳ (ေအဒီ ၁၄၈၅-၁၅၃၀)မွ ငါးဆူဒါယကာ နႏ္ၵဘုရင္(ေအဒီ ၁၅၈၁ မွ ၁၆၀၀) ထိ မင္းဆက္ ၄ ဆက္ ရွိခဲ့ၿပီး ဟံသာ၀တီဆင္ျဖဴရွင္ ဘုရင့္ ေနာင္ (ေအဒီ ၁၅၅၀-၁၅၈၁) သည္ ဒုတိယျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ႀကီးကို ထူေထာင္ႏုိင္ခဲ့သည္။
ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ (ေအဒီ ၁၇၅၂-၁၈၈၅)
၈။ တတိယျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာ္ႀကီးကို ထူေထာင္ခဲ့သည့္ အေလာင္းမင္းတရားႀကီး ဦးေအာင္ ေဇယ် (ေအဒီ ၁၇၅၂-၁၇၆၀) မွသည္ သီေပါမင္း (ေအဒီ ၁၈၇၈ မွ ၁၈၈၅)ထိ ကုန္းေဘာင္ မင္းဆက္ (၁၁)ဆက္ရွိခဲ့သည္။ ေနာက္ဆံုးမင္းဆက္ျဖစ္သျဖင့္ မင္းဆက္(၁၁)ဆက္မွာ-
(က) အေလာင္းဘုရား ၁၇၅၂-၁၇၆၀
(ခ) ေနာင္ေတာ္ႀကီး ၁၇၆၀-၁၇၆၃
(ဂ) ဆင္ျဖဴရွင္ ၁၇၆၃-၁၇၇၆
(ဃ) စဥ့္ကူးမင္း ၁၇၇၆-၁၇၈၂
(င) ေဖာင္ကားစားေမာင္ေမာင္ ၁၇၈၂-၁၇၈၂ (၇)ရက္
(စ) ဘုိးေတာ္ဘုရား ၁၇၈၂-၁၈၁၉
(ဆ) ဘႀကီးေတာ္ ၁၈၁၉-၁၈၃၇
(ဇ) သာယာ၀တီမင္း ၁၈၃၇-၁၈၅၂
(စ်) ပုဂံမင္း ၁၈၅၂-၁၈၅၃
(ည) မင္းတုန္းမင္း ၁၈၅၃-၁၈၇၈
(ဋ) သီေပါမင္း ၁၈၇၈-၁၈၈၅ ထိျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ အဂၤလိပ္လက္ ေအာက္ေရာက္ျခင္း
၉။ အဂၤလိပ္တုိ႔သည္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအား ေအဒီ ၁၈၂၄၊ ၁၈၅၂ ႏွင့္ ေအဒီ ၁၈၈၅ တုိ႔တြင္ စစ္ပြဲ ၃ ႀကိမ္ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၿပီး ၁-၁-၁၈၈၆ တြင္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး ကို သိမ္းပုိက္ခဲ့သည္။ ကၽြန္ဘ၀ေရာက္သည္။
လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈျဖစ္စဥ္ အခ်ဳိ႕
၁၀။ ၁၉၀၆ တြင္ ၀ိုင္အမ္ ဘီေအေခၚ ဗုဒၶဘာသာ ကလ်ာဏယု၀အသင္း ဖြဲ႕ၿပီး လြတ္လပ္ေရးရရွိေရး စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။
၁၁။ ၁၉၁၉ တြင္ ျမန္မာ အမ်ဳိးသမီးကုမၼာရီအသင္း ဖြဲ႕စည္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။
၁၂။ ၁၉၂၀ တြင္ ၀ုိင္အမ္ ဘီေအမွ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုး ဆုိင္ရာ အသင္းခ်ဳပ္ႀကီး ဂ်ီစီဘီေအဖြဲ႕သည္။ ပထမ ေက်ာင္းသားသပိတ္ေမွာက္ ခဲ့သည္။
၁၃။ ၁၉၃၀ တြင္ တုိ႔ဗမာ အစည္းအ႐ုံးထူေထာင္ သည္။ ထုိႏွစ္တြင္ ဆရာစံ ဦးေဆာင္ေသာ ေတာင္သူ လယ္သမား အေရးေတာ္ပံု ျဖစ္ပြားသည္။
၁၄။ ၁၉၂၃-၃၇ အဂၤလိပ္ က ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ သည္။
၁၅။ ၁-၄-၃၇ မွ ၁၀-၁၂-၁၉၄၂ ထိ ကုိးဆယ့္တစ္ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္က်င့္သံုး သည္။
၁၆။ ၈-၁-၁၉၃၈ (၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပံု)ေခ်ာက္ ေရနံေျမသပိတ္စတင္ သည္။
၁၇။ ၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာ ၂၆ ရက္ ဘီအုိင္ေအဖြဲ႕သည္။
၁၈။ ၁၉၄၅ မတ္လ ၂၇ ရက္တြင္ဂ်ပန္ကုိ ေတာ္ လွန္သည္။
၁၉။ ၁၉၄၇ ဆုိရန္တုိဗီလာ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစီမံ ကိန္းခ်မွတ္သည္။
၂၀။ ၁၉၄၇ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၂ ရက္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္းႏွင့္ အျခားေသာ ျပည္နယ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ညီၫြတ္မႈရယူကာ ပင္လံု စာခ်ဳပ္ကုိ ခ်ဳပ္ဆုိႏုိင္ၿပီး တုိင္းရင္းသားစည္းလံုး ညီ ၫြတ္မႈကုိ အခိုင္အမာ ရယူႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ “ျပည္ ေထာင္စုေန႔”အျဖစ္ ေပၚ ေပါက္ခဲ့ရသည္။
၂၁။ ၄-၁-၁၉၄၈ တြင္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသည္ လြတ္လပ္သည့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္ႏုိင္ငံ တစ္ခုျဖစ္လာသည္။
ျမန္မာ့သမိုင္း
The Express Times