ထေနာင္းပင္တြင္ ခ်ိတ္ဆြဲထားသည့္ အရြယ္အစားစံု ေၾကးစည္မ်ားက ႏွစ္ဆယ္နီးပါး ရွိမည္။ ထို႔အတူ အရြယ္အစားစံု ေၾကးေမာင္းမ်ား ကလည္း အေရအတြက္ မနည္းလွ။ က်ေနာ္တို႔ကား ေၾကးစည္မ်ား၊ ေၾကးေမာင္းမ်ား အလယ္၌ ရပ္ရင္း မိမိကိုယ္မိမိ သိုက္နန္း တနန္းထဲ ေရာက္သြားသလို ခံစားေနရသည္။
မလွမ္းမကမ္း ေျမျပင္ေပၚရွိ စင္ျမင့္ေပၚမွာလည္း ေၾကးေဆးတံ၊ ေၾကးေရတေကာင္း၊ ေၾကးအ႐ုပ္၊ ေၾကးကြမ္းညႇပ္၊ ေၾကးနားေတာင္း၊ ေၾကးပစၥည္း အစံု။ ေၾကးစည္မ်ား၊ ေၾကးေမာင္းမ်ားကို တလံုးစီ တီးခတ္ၾကည့္ေတာ့ နိမ့္ျမင့္ အသံ စံုသည္။ ဟုတ္သည္။ သိုက္နန္း ေရာက္ေနသလိုပါပဲ။
ကိုင္းက်ေနေသာ ထေနာင္းကိုင္းမွာ စံပယ္ကံုးေတြ တြဲရရႊဲခ်ကာ အလွဆင္ထားသည့္ ႀကိဳးဒန္း။ သည္ဒန္း ေပၚမွာ ျပန္႔ထဘီ အျဖဴေပၚ ေရႊခ်ည္ထိုးကာ အစိမ္းခက္ ေဘာ္ၾကယ္ေလးေတြ ႀကဲျဖန္႔ထားသည္။ အေပၚက အျဖဴေရာင္ ထိုင္မသိမ္း အက်ႌ၊ နက္ေမွာင္ ရွည္လ်ားေသာ ဆံပင္မ်ားက ဒန္းေပၚ ထိုင္ေနသည့္ ထိုအမ်ိဳးသမီး၏ တင္ပါး ေကာက္ေၾကာင္း အတိုင္း ဝိုက္ၿပီး ဆင္းသြားတာ၊ ေျမျပင္ႏွင့္ ထိလုထိခင္။ ေခါင္းမွာလည္း သရဖီေတြ ေဝလို႔။ ေၾကးစည္သံ၊ ေၾကးေမာင္းသံေတြက ဆူညံေန၏။ သည္သံစဥ္မ်ားႏွင့္ အတူ ဒန္းကေလးကို ခပ္ျဖည္းျဖည္း လႊဲကာ လႊဲကာ “အျဖဴေရာင္မေလး” သည္ ေတးခ်င္းတပုဒ္ ဆိုညည္းေနေပမည္။
“ကိုးမည္ ေလာင္မွ၊
မိုက္ေမွာင္လင္းလင္း၊ ဧရာခင္းသည္၊
လုပ္ျခင္းတည့္ တေခြ်းေခြ်း
ဧ လည္း ယင္ယင္ ဧ”
ဆံႏြယ္မ်ားက ဒန္းအလႊဲလိုက္တြင္ ေဝ့ကာ ေဝ့ကာ လူးေန၏။ သရဖီ ပန္းရနံ႔ေလး သင္းခနဲ ေမႊးသြားသည္။ ျမင္ကြင္း မ်ားလည္း ေဝ၀ါးသြား၏။
သရဖီပန္း ရနံ႔ေလး သင္းခနဲ ေမႊးသြားသည္။ “ရီေဝ ၊ ရီေဝ အေတြးထဲမွ လန္႔ႏိုးလာခ်ိန္၌၊ ေၾကးစည္မ်ား၊ ေၾကးေမာင္းမ်ား အၾကား၌ စံပယ္ပန္းကံုး မ်ားလည္း မရွိ၊ ဒန္းလည္း မရွိ၊ အျဖဴေရာင္ ဥစၥာေစာင့္ မေလးလည္း မရွိ၊ သနပ္ခါးကို ပါးကြက္ထူထူ ကြက္ကာ ေၾကးေဆးတံအိုအား ေစ်းေမးေနသည့္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအား အဂၤလိပ္လို သြက္လက္စြာ ေျပာေနသည့္ ပုဂံသူ ေစ်းသည္မေလး ရွိသည္။
သူက ေစ်းအင္မတန္ ခ်ိဳေၾကာင္း၊ လက္ရာ ေကာင္းေၾကာင္း၊ သည္လက္ရာ၊ သည္ေစ်းႏွင့္ ဘယ္ဘုရားမွာမွ မရႏိုင္ေၾကာင္း တတြတ္တြတ္ ေျပာျပေန၏။
ခဏေနေတာ့ ေၾကးေဆးတံေလးကို ဝယ္သြားကာ ထြက္သြားသည္။ ေစ်းသည္မေလးက က်ေနာ္တို႔ဘက္ လွည့္ကာ ၿပံဳးျပရင္း “ႏိုင္ငံျခား သားေတြဆီက အရင္လို ပိုက္ဆံ လြယ္လြယ္ မရေတာ့ဘူး။ ေစ်းေတြ တအား ဆစ္တာပဲ” ဟု ေျပာျပ၏။
က်ေနာ္တို႔က သူ အလုပ္ အၿပီးမွာ က်ေနာ္တို႔ သိလိုတာပဲ ဇြတ္ေမးၾကည့္ ၾကသည္။ အာနႏၵာႏွင့္ ထီးလိုမင္းလို အၾကားမွာ ဘယ္ဘုရားကို အေပၚတက္ခြင့္ ရပါ့မလဲ ဆိုသည့္ ျပႆနာ။ သူက က်ေနာ္တို႔ကို ဘုရား မုခ္ေပါက္သို႔ ေခၚ၏။ ထို႔ေနာက္ လွမ္း၍ လက္ညႇိဳး ၫႊန္ျပသည္။
“ေဟာဒီက ျမင္ရတဲ့ဘုရား။ ဆင္ျပဂူလို႔ ေခၚတယ္။ အဲဒီမွာလည္း တက္လို႔ ရတယ္။ ဟို ခပ္လွမ္းလွမ္းမွာ ရြာေဟာင္းႀကီးဘုရား ဆိုတာ ရွိတယ္။ အဲဒါ လည္း ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဓမၼရံႀကီးနားမွာ ဂူနီညီအစ္မ ဆိုတာလည္း ရွိတယ္။ အဲဒီမွာလည္း တက္လို႔ ရေသးတယ္။ ဂူနီညီအစ္မ သြားခ်င္ရင္ လာခဲ့ေလ၊ က်မ လိုက္ပို႔ေပးမယ္။ ဓမၼရံႀကီးက သြားရမွာ အခု က်မ ဓမၼရံႀကီး သြားၿပီးေစ်းထြက္ရမွာ၊ အဲဒီမွာ က်မရွိမယ္” ဟုလည္း ေဖာ္ေရြစြာ ေျပာျပ၏။
ပုဂံက ၾကည့္ေလရာ “လွ” သည္။ ယုတ္စြအဆံုး သစ္ပင္တိုင္း လိုလိုပင္ အျမင္ဆန္းသစ္ကာ လွေန၏။ ေႏြဦးေပါက္ ရာသီမို႔ သစ္ပင္မ်ားသည္ ဝတ္လစ္ စလစ္ႏွင့္ ပင္ကိုယ္အလွကို ဖြင့္ျပေနၾက၏။ ဝီရိယလြန္ အပင္တခ်ိဳ႕သာ ရြက္သစ္ ပုရစ္ဖူးေလး ေတြျဖင့္ မလံု႔တလံု အလွဆင္သည္။ ထိုသို႔ေသာ သစ္ပင္မ်ားထဲတြင္ မင္းနန္သူရြာမ အနီး ကားလမ္းမသစ္ႏွင့္ စူဠာမဏိသြား လွည္းလမ္းဆံုရာ အနီးက သစ္ပင္ႀကီး တပင္ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မ်က္စိက်ေနတာ ၾကာၿပီ။ သူသည္ ရင့္က်က္၍ ဖြံ႔ထြားက်စ္လ်စ္ေသာ ကိုယ္ခႏၶာ ဖြဲ႔စည္းမႈမ်ိဳး။ မိုးကို ေမွ်ာ္ေနေသာ အကိုင္း လက္တံမ်ားက ေျဖာင့္စင္း။ ပင္စည္ ဖြဲ႔စည္းပံုက ရွင္းလင္း။
ထိုေနရာ ေရာက္ေသာ အခါ ပုဂံေနသည္ ျခစ္ျခစ္ေတာက္ ပူေနေပၿပီ။ အနီးအနားမွာက ေဘာစကိုင္းပင္ အရိပ္ တရိပ္သာ ရွိသည္။ ကင္မရာ မွန္ဘီလူး ေခ်ာင္းၾကည့္ေပါက္က ၾကည့္ေတာ့ အပင္ႀကီးသည္ သာမန္ မ်က္စိအျမင္ထက္ ပိုၿပီးလွ၏။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္တို႔သည္ တျခား Subject တခုကို သစ္ပင္ႀကီး အနားမွာ ထည့္ခ်င္ ေနၾကသည္။ ႏြားဆြဲသြားမည့္ လယ္သမား၊ သို႔မဟုတ္ ထင္းစည္းႏွင့္ မိန္းမပ်ိဳ။
က်ေနာ္တို႔သည္ အစဥ္အလာႏွင့္ သမား႐ိုးက် ၾကားက ႐ုန္းမထြက္ႏိုင္ေသး။ ထိုအခါ အႏုပညာႏွင့္ ပတ္သက္၍ စြယ္စံု ပညာရွင္ႀကီး ဓားတန္း ဦးသန္႔ ၏ အဆိုအမိန္႔ တခုကို သြား၍ သတိရေတာ့သည္။ ဆရာႀကီးက ျပင္သစ္ဓာတ္ပံု ဆရာ Henri Cartier Bresson ၏ ပံုႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျပာျပျခင္း ျဖစ္သည္။
ထိုပံုမွာက ျပင္သစ္ၿမိဳ႕ငယ္ တၿမိဳ႕၏ အရက္ဆိုင္ေပါက္တြင္ အသက္ ၈ ႏွစ္၊ ၉ ႏွစ္အရြယ္ ေကာင္ေလး တေယာက္ သည္ သူ႔ခါးမွ ေနၿပီး ေခါင္းေလာက္ ေရာက္ေနေသာ ဝိုင္ အရက္ပုလင္းႀကီးကို ပိုက္ကာ ထြက္လာ၏။ သူထြက္လာေသာ အေပါက္ေဘး၌ သူႏွင့္ရြယ္တူ ေကာင္မေလး တေယာက္ ဆိုင္ေဘး မွီၿပီးရပ္ေနသည္။ ေကာင္ေလးက ေကာင္မေလးကို ၿပံဳးၿပံဳးႀကီးၾကည့္ကာ “ငါဘယ္ေလာက္ ဟုတ္တုန္း” ဆိုသည့္ မ်က္ႏွာႏွင့္ မ်က္ေထာင့္က ေစာင္းၾကည့္ၿပီး ေျခလွမ္းက်ဲႀကီးႏွင့္ လွမ္းထြက္သြား၏။ ေကာင္မေလးကလည္း “ဟုတ္ပါေပတယ္” ဆိုသည့္ မ်က္ႏွာထားႏွင့္ ေငးၾကည့္ က်န္ရစ္သည္။
ဓာတ္ပံုက ဒါပဲ ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ေသာ ျမင္ကြင္းမ်ိဳးကို ျမင္ပါက သာမန္ ဓာတ္ပံုဆရာမ်ား ႐ိုက္ျပခ်င္တာက ေကာင္ေလး အရက္ ဆိုင္က အထြက္ လမ္းမေပၚမွာ ဘုန္းႀကီးတပါးက မတ္တတ္ရပ္၊ ဒကာမ တေယာက္က ေျမႀကီးေပၚ ဒူးတုပ္ကာ လက္အုပ္ခ်ီလ်က္၊ ထို ကေလးကို အံ့အားတသင့္ ၾကည့္။
ကေလးကလည္း ငါ့ဟာငါ အရက္ဝယ္တယ္ ဘာျဖစ္တုန္း ဆိုသည့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အားေပးသည့္ မ်က္ႏွာထားႏွင့္။ ဒါမ်ိဳးပဲ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ဆင္႐ိုက္ၾကမည္။ ထိုအခါ ဓာတ္ပံုမွ တဆင့္ ေခတ္ႀကီးက အေတာ္ပ်က္စီးေနပါ ပေကာ၊ ေရွးကဆို ဒီအရြယ္ အရက္ဆိုတဲ့ အသံေတာင္ ၾကားေစရမွာ မဟုတ္ဘူး။ အခု ၾကည့္စမ္း အေဖကိုယ္၌က ကေလးကို အရက္ဝယ္ခိုင္းတဲ့ေခတ္၊ ဆုတ္ကပ္ဟု ဇြတ္တရား ေဟာၾကမည္။
ဓားတန္း ဦးေလးသန္႔က ဆက္၍ အႏုပညာ သမားေတြ Sincere ျဖစ္ဖို႔၊ ႐ိုးသားဖို႔ ေျပာတတ္ေသး၏။ ဓာတ္ပံု ဆရာဟာ သူ႔အရြယ္နဲ႔သူ ႐ႈခင္း အလွေလးေတြ၊ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ အလွေလးေတြ ခံတြင္း ေတြ႔ပါရက္နဲ႔ တရားျပပံု ေတြ၊ ပညာေပးပံုေတြ ႐ိုက္ေနရင္လည္း မ႐ိုးသားဘူးဟု ေျပာတတ္သည္။
“အမွန္က ကိုယ္အခု ခံတြင္းေတြ႔ေနၿပီး အခု ေဖာ္ထုတ္ခ်င္တဲ့ သေဘာသာ ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ လံုးပန္းရမယ္။ ေနာက္ေတာ့ သူ႔ဟာသူ ေျပာင္းလဲလာမွာပဲ။ အခုကိုပဲ ဓာတ္ပံု ၿပိဳင္ပြဲေတြမွာ ဆိုရင္ မိမိတို႔ျပႆနာေတြ မ်ိဳးစံုဆင္ျခင္ေနတဲ့ လယ္သမား အသက္ႀကီး ႀကီးပံုေတြ၊ ကိုယ့္ဘဝကိုယ္ ဆင္ျခင္ေနတဲ့ အဘိုးႀကီး ပံုေတြ ပါလာတာ ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါေတြ တကယ္ ႐ိုက္ျပခ်င္ရင္ေတာ့ ႐ိုက္ေပါ့” ဟုလည္း ေျပာ၏။
က်ေနာ္တို႔ကား ၂၁ ရာစု ေခတ္တြင္ လႈပ္ရွား ေနၾကေသာ္လည္း အစဥ္အလာေဟာင္းကို မစြန္႔လႊတ္ႏိုင္၊ အသစ္ကို လက္ခံဖို႔ မဝံ့မရဲ။ မည္သို႔ေသာ ပညာရွင္ႀကီးမ်ား၏ အဆံုးအမႏွင့္ ႀကံဳရေစကာမူ ကြ်ဲပါးေစာင္းတီး။
အခုလည္း ၾကည့္ေလ။ အပင္ႀကီးက သည္အတိုင္း လွေနပါလ်က္နဲ႔ သည္အတိုင္း မတင္ျပရဲ။ အနားမွာ သမား႐ိုးက် အပိုပစၥည္းေတြ၏ အကူအပံ့ကို ယူခ်င္ေနေသးသည္။ ကံေကာင္းသည္ ဆိုမလား၊ ကံဆိုးသည္ ဆိုမလား ထိုအခ်ိန္၌ ေတာမွ ဆူးခက္ေတြခုတ္ ျပန္လာေသာ လူငယ္တဦးက သစ္ပင္ႀကီးေဘး လမ္းကေလး အတိုင္း ဘြားခနဲ တက္လာ၏။ သူ႔ကိုပင္ အကူအညီ ေတာင္းရသည္။ ရြာထဲက ေရစည္လွည္းတစီး ေမာင္းခဲ့ဖို႔ အက်ႌအနီ ရွိ မရွိ မသိ။
သို႔ေသာ္ မိမိဆႏၵကိုပဲ အတင္းအဓမၼ ျဖစ္ခိုင္း ေနေသာ အက်င့္က က်ေနာ္တို႔မွာ စြဲကပ္ေနပါ ပေကာ။ ေရစည္လွည္း ငွားရလို႔လား သို႔မဟုတ္ အက်ႌအနီ ငွားရလို႔လား မသိ၊ ရြာသားလူငယ္ ေရစည္လွည္းႏွင့္ အက်ႌအနီႏွင့္ ျပန္အလာကို အေတာ္ ေစာင့္ရသည္။ ထိုအခါ က်ေနာ္တို႔ လိုခ်င္ေသာ ပံုကို အားမနာတမ္း ခိုင္းကာ ႐ိုက္ရေတာ့၏။ ရြာသားလူငယ္ ေျပာျပမွ ထိုအပင္သည္ ေဖ်ာက္ဆိတ္ပင္မွန္း သိရေတာ့သည္။ လိုခ်င္ေသာပံုေတြ ႐ိုက္အၿပီး ရြာသားကို ပိုက္ဆံေပး ေတာ့ မယူ။
“ဟာဗ်ာ ဘာပင္ပန္းတာ မွတ္လို႔၊ ကူညီတာပါဗ်ာ၊ မလုပ္ပါနဲ႔” ဟု ဇြတ္ျငင္းသည္။ အဓမၼေပး ထည့္လိုက္ရ၏။
ပုဂံေရာက္သည္မွ စ၍ က်ေနာ္တို႔ သတိထားမိသည္မွာ ပုဂံသူ ပုဂံသားတိုင္းသည္ ေဖာ္ေရြျခင္း၊ အကူအညီေပးဖို႔ ဝန္မေလးျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ တကယ္ေတာ့ ထိုစ႐ိုက္က ျမန္မာ့စ႐ိုက္ပဲ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာေပ်ာက္၊ ျမန္မာစ႐ိုက္ ေပ်ာက္ေနေသာ ၿမိဳ႕ျပ၏ ေလာင္းရိပ္၌ မိေနေသာ က်ေနာ္တို႔မွာသာ မိမိ လုပ္ေပးရမည့္ အလုပ္အတြက္ ဘာ အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရမွာလဲ ဟူေသာ စီးပြားတြက္ တြက္မႈကသာ အ႐ိုးစြဲ သြားျခင္း ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ ဝမ္းနည္းစရာေတာ့ ေကာင္းလွေခ်သည္။
ထို႔အတူ ပုဂံမွာ ရွင္သန္ဆဲျဖစ္ေသာ ထို ခ်စ္စရာေကာင္းသည့္ ဓေလ့စ႐ိုက္ေလးေတြ ငါးရာတန္ တရြက္၊ တေထာင္တန္ တရြက္ေၾကာင့္၊ ေဒၚလာေၾကာင့္ ပ်က္စီး မကုန္ပါေစႏွင့္ဟု လည္း ဆုေတာင္းမိသည္။
အရိပ္ မရွိေသာ ေနပူလယ္ေခါင္မွာ ကိုယ့္ေဇာႏွင့္ ကိုယ္မို႔ ပူမွန္းမသိ။ ကိုယ့္ အလုပ္ၿပီးေတာ့ အပူကို သတိရလာသည္။ ေရငတ္လာ၏။ ပါလာေသာ ေရဘူးေတြလည္း ကုန္ၿပီ။ စ႐ိုက္ပ်က္ေနေသာ ပါးစပ္က ေတာ္႐ံုေရကို အဝင္မခံရဲ။ ေရသန္႔ဘူးကို ေတာင့္တေနမိသည္။ ကိစၥမရွိ။ မင္းနန္သူ ရြာက ေတာအိမ္ဆိုင္ေလး တဆိုင္မွာပင္ ေရသန္႔ဘူးေတြ တံဆိပ္စံု အစီအရီ။
ေရသန္႔ ယဥ္ေက်းမႈကေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္ အေျခစိုက္ ေခ်ၿပီ။ စူဠာမဏိသို႔ သြားေသာ လွည္းလမ္းအတိုင္း ကားကို ျဖည္းျဖည္း ေမာင္းကာ ထြက္ခဲ့ၾကသည္။ ေသာက္၍ ကုန္ေသာ ေရသန္႔ဘူးခြံေတြ လွည္းလမ္းေဘး ပစ္ခဲ့သည္။ ပုဂံ၏ အမိႈက္မ်ားတြင္ တံဆိပ္စံု စီးကရက္ ဘူးခြံ၊ ေရသန္႔ဘူးခြံ ေတြလည္း တိုးလာမွာေပါ့။
တေန႔က ဂ်ာနယ္တေစာင္မွာ ဖတ္လိုက္ရ တာက ပုဂံကဘုရားေတြေပၚမွာ အသံုးျပဳၿပီး “အေဖာ္” အကာအကြယ္ ပစၥည္းေတြလည္း ေနရာအႏွံ႔ ျပန္႔က်ဲလို႔တဲ႔။
ဟူး…….။ ။
