ေၾကြ ကို အဂၤလိပ္ က Porcelain လို႕ေခၚတယ္။ တရုတ္စကား ကို အဂၤလိပ္လို
ဘာသာျပန္ထားတာလုိ႕ ထင္တယ္။ တရုပ္လူမ်ိဳးေတြ က ေၾကြကို ( TZU ) လုိ႕ေခၚ
ျပီး အေနာက္တုိင္းအေခၚေ၀ၚ ( Stone Ware ) နဲ႕ဆင္ဆင္တူပါတယ္။
ေၾကြထည္ တခု လုိ႕ အဓိပၸါလ္ သတ္မွတ္ နိုင္ဖုိ႕ရာ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။
ေၾကြထည္ ျဖစ္ဖုိ႕ရာ မွာ
၁။ ျဖဴေဖြးတဲ့အေရာင္ ရွိ ျပီး ဖန္သားလုိ ျဖစ္ေနရပါမယ္။
၂။ၾကည္လင္ျပီး အလင္းျဖတ္သန္းနိဳင္ရမယ္ ။
၃။ အပူခ်ိန္ ၁၂၈၀ ဒီဂရီ စင္တီ ဂရိတ္ ခန္႕ မီးဖုတ္ထားတဲ့အတြက္
ေက်ာက္သားလုိ မာေၾကာေနရပါမယ္။
ဒီအခ်က္ေတြ က ေၾကြထည္ တခုရဲ႕ အဓိပၸါလ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ျဖစ္တယ္။
ေၾကြထည္မွာ တရုပ္ က စံျပျဖစ္တယ္။ တရုတ္ေတြ က ေၾကြထည္မွာ ပစၥည္း
ေတြ ကို အခ်ိဳးဆနဲ႕ထည့္ပါတယ္။ ေၾကြထည္မွာ ေျမေစးျဖဴ ( Kaolin) နဲ႕
ေၾကြထည္ျဖစ္ေစတဲ့ ပစၥည္း ( porcelain stone ..dunzi, a feldspathic rock)
ေတြ ကို အမွဳန္႕ျပဳလုပ္ျပီး ေျမေစးျဖဴ နဲ႕အခ်ိဳးဆ အတုိင္းေရာစပ္ၾကပါတယ္။
ေၾကြ ထည္လုပ္ဖုိ႕ ေရာစပ္ျပီးတဲ့အခါ မွာ လုပ္လို တဲ့ပစၥည္းကို ပုံသြင္းလုပ္ၾက
ပါတယ္။ ျပီးရင္ အေျခာက္ခံ ျပီး ေလထုစုိထိုင္းမူနည္းတဲ့ မီးဖုိမွာ အပူခ်ိန္
၁၂၀၀- ၁၃၀၀ ဒီဂရီ စင္တီ ဂရိတ္အထိ မီးအပူေပးျပီး ထည့္ဖုတ္ၾကတယ္ ။
မီးဖုတ္တဲ့အခါ မွာအေရးၾကီးတဲ့အခ်က္က ဖန္သားလုိလဲ ၾကည္လင္ရမယ္ ။
မီးမဖုတ္ခင္ လုပ္ထားတဲ့ ပုံသ႑န္လဲ မပ်က္စီးဘဲထြက္လာမွ သုံးလုိ႕ရ
အဆင့္မွီတဲ့ ေၾကြထည္တခု ရလာမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ မီးဖုတ္ ရင္ အပူခ်ိန္ ၊
ေၾကြထည္ရဲ႕ အရည္ေသြးပုံသ႑န္ တခု မွ ပ်က္လုိ႕မရပါဘူး။
ေၾကြထည္ပုံသ႑န္မပ်က္ေအာင္ ေျမေစးျဖဴ ( Kaolin) က စြမ္းေဆာင္ေပး
သလို ၊ ေၾကြထည္ အေရာင္ ေတာက္ပဖုိ႕နဲ႕ ေက်ာက္သားလုိ မာေၾကာဖုိ႕
( porcelain stone ..dunzi, a feldspathic rock) က လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။
ေျမေစးျဖဴမွာပါတဲ့ ေက်ာက္သားကို အမွဳန္႕ျပဳတဲ့အခါ ပါ၀င္တဲ့ ဆီလီကာ(သဲ)
ေတြ အပူနဲ႕ေတြ႕တဲ့အခါ အရည္ေပ်ာ္ျပီး ဖန္ ျဖစ္သြားတဲ့ သေဘာေၾကာင့္
ၾကည္လင္လာပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေၾကြထည္သန္႕ရွင္းဖုိ႕အတြက္ ေျမေစးျဖဴ
ကို ေရအထပ္ထပ္ေဆးေၾကာရပါတယ္။ ( dunzi, a feldspathic rock) ကို
အမွဳန္႕လုပ္ျပီးတဲ့အခါမွာလည္းေရသန္႕သန္႕နဲ႕ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာေဆးေၾကာနိဳင္
ေလေလ အျခားဓါတ္သတၱဳ ေတြ ပါ၀င္မူ နည္းေလေလ ေၾကြသားေကာင္းေလ
ေလပါ။
မွတ္သားဖူးတဲ့ ေၾကြလုပ္နည္းမွာ ဘုရင္သုံး ေၾကြထည္ပစၥည္းတခုရဘုိ႕
တရုပ္လူမ်ိဳးေတြ လူ ၇၀ ေလာက္ အသုံးျပဳခဲ့ရတယ္လုိ႕ဆုိပါတယ္။ ေျမတူးတဲ့သူ
ကတူး၊ ေက်ာက္ေျခတဲ့ သူကေျခ ၊ ေရေဆးသူေဆး ၊ အခ်ဳိးဆ စပ္တဲ့သူ ၊
ပုံသြင္းသူ ၊ ဖင္ကြင္းျဖတ္သူ ၊ ပန္းခ်ီ ဆြဲသူ ၊ လက္မွတ္ေရးထုိးသူ စသျဖင့္ အဆင့္
ဆင့္လုပ္ၾကရတယ္။ ေၾကြထည္ အျဖဴေပၚမွာအျပာနဲ႕ ေရးဆြဲတာကို White and
translucent porcelain with underglaze blue ေခ်ာ္ရည္ေအာက္က အျပာကို
Yuan dynasty (AD 1279-1368) မွာစတင္လုပ္နိဳင္ခဲ့ပါတယ္။
အျဖဴေရာင္ေျမေစးျဖဴ တမ်ိဳးတည္းသာ ဖုတ္တဲ့ ပစၥည္းေတြ ကို ceramic လို႕
ေခၚပါတယ္။ Shang Dynasty (16th century -11th century B.C ) မွာ
ေျမေစးျဖဴ တမ်ိဳးတည္း သုံးျပီး မီးဖုတ္ရာကေန အလြန္ပါးလြာတဲ့ အစိမ္းေရာင္
ေခ်ာ္ရည္ ပစၥည္းေတြ စေတြ႕ခဲ့ရတယ္လုိ႕ဆိုတဲ့အတြက္ တရုပ္ျပည္မွာ ေခ်ာ္ပညာ
အယူဆဟာ ( ဘီစီ ၁၆ ) ေလာက္မွာ စတင္ေပၚေပါက္ေနျပီလုိ႕ဆုိပါတယ္။
အခုလို မ်ိဳးပါးလြာတဲ့ အစိမ္းေရာင္ ေခ်ာ္လုိ႕ယူဆရတဲ့ ေခ်ာ္ ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့
ပါသလဲလို႕ ပညာရွင္ေတြယူဆခ်က္ထဲ မွာ ေၾကြပညာရွင္ Jan-Erik Nilsson
SWEDEN ရဲ႕ယူဆခ်က္ကို သေဘာက်ပါတယ္။
သူ႕အယူဆအရ အုိးလုပ္တဲ့အခါ သုံးတဲ့ ေျမေစးျဖဴ ကို မသန္႕စင္နိဳင္ေသးတဲ့
အတြက္ သူ႕မွာ နဂို က ပါ၀င္ေနတဲ့ ဓါတ္သတၱဳ ၊ အိုးလုပ္တဲ့အခါ အသုံးျပဳရတဲ့
ေရ ၊ အိုးေတြကို မီးဖုတ္တဲ့အခါ သုံးရတဲ့ ထင္းေတြ မွာထြက္တဲ့ ျပာေတြ ဓါတ္တိုး
မူေၾကာင့္ သဲမွဳန္ေတြ ေပ်ာ္တဲ့အခါမွာဖန္သားလုိ ေတာက္ပလာမဲ့ ေခ်ာ္ရည္ေတြ
အေရာင္ထြက္ရျခင္း အေရာင္ေျပာင္းရျခင္းျဖစ္တယ္လုိ႕သုံးသပ္ထားပါတယ္။
တရုပ္လူမ်ိဳးေတြ ေၾကႊထည္ အတတ္ပညာကို တတ္ေျမာက္တာ ရာစု ေပါင္းမ်ား
စြာၾကာျမင့္ခဲ့ျပီ ျဖစ္ေပမဲ့ ဥေရာပ သားေတြ ကေတာ့ ေၾကြထည္ကို ေအဒီ ၁၇၀၇
မွသာ ထုတ္လုပ္နိဳင္ခဲ့တယ္။
ျမန္မာ့သမုိင္း ပေဒသရာဇ္ စနစ္မွာ ေၾကြထည္ထုတ္နိဳင္ခဲ့သလားဆုိတဲ့ေမးခြန္း
အေျဖတိတိက်က် မသိေသးပါဘူး။ အေရးၾကီးတဲ့ စဥ့္ဖို ေတြ႕ဖုိ႕လိုေနေသးတယ္။
တြံေတး ေၾကြထည္ေျမထည္ ျပတိုက္ ကို အလည္သြားတုန္း က ဆရာၾကီး
ေဒါက္တာမ်ိဳးသန္႕တင္ က ေျမျဖဴနဲ႕ ( pro-porcelain) ( ceramic ) တခု ျပခဲ့
တယ္။ တြံေတးက လုပ္ခဲ့တယ္လုိ႕ထင္တဲ့ ေျမျဖဴ အုိးေလးလုိ႕ထင္ေၾကာင္း
ေျပာပါတယ္။ ထုိင္းနိဳင္ငံ ဗီယက္နမ္ နိဳင္ငံက ေျမထည္ ပစၥည္းေတြ ေလ့လာရင္း
တြံေတးဘက္မွာ အခုလို ေျမျဖဴထည္ေတြ ထုတ္လုပ္နိဳင္ခဲ့တယ္လုိ႕ ထင္မိပါ
တယ္။ သုေတသန ဆက္လုပ္ရင္ သိလာမယ္ထင္ပါတယ္။
( ၉ ၁၀ ၂၀ ၁၄ )
https://www.facebook.com/groups/657921987629585/?fref=ts
